Bijgewerkt op 5 november 2026 · Door Andy Leleux, slaaptechnoloog
Dek de gaatjes van uw masker nooit af
Plakband, schuim of wat dan ook op de gaatjes van uw CPAP-masker kleven, is uit den boze. ResMed en Philips schrijven het allebei in hun handleidingen: de ventilatieopeningen moeten vrij blijven. Anders blijft de uitgeademde lucht in het masker hangen, en ademt u ze opnieuw in.
Waarvoor dienen de ventilatieopeningen?

Bijna alle CPAP-maskers zijn "geventileerd": ze hebben een groepje kleine gaatjes in het kussentje, de schaal of de elleboog van het masker. ResMed noemt ze de ventilatieopeningen, Philips spreekt van de uitademingspoort. Het toestel blaast er voortdurend verse lucht door, die de lucht verdrijft die u net hebt uitgeademd.
Hoeveel lucht er door die gaatjes gaat, hangt af van de druk. Voor het neusmasker ResMed AirFit N20 vermeldt de handleiding ongeveer 20 l/min bij 4 cmH₂O, 35 l/min bij 11 cmH₂O en 49 l/min bij 20 cmH₂O. Dat is geen fabricagefout: het is een veiligheidsvoorziening.
Wat er in uw masker gebeurt:
Bij het inademen
De CPAP blaast de lucht van de kamer onder druk in het masker en tot in uw luchtwegen.
Bij het uitademen
De lucht die u uitademt, vol CO₂, moet uit het masker voor u opnieuw inademt. Daarvoor dienen de ventilatieopeningen.
Zonder ventilatieopeningen (doe dit nooit)
De uitgeademde lucht blijft in het masker en u ademt ze opnieuw in. Dan kan de CO₂ zich in uw bloed ophopen: dat heet hypercapnie.
Draag het masker nooit als het toestel uitstaat
Dat volgt dezelfde logica. ResMed vraagt om het masker alleen op te zetten als het toestel aanstaat: zonder aangeblazen lucht volstaan de ventilatieopeningen niet meer om de lucht te verversen, en ademt u uw uitgeademde lucht opnieuw in. Na meerdere minuten kan dat in bepaalde omstandigheden tot verstikking leiden. De handleiding vermeldt ook dat u bij lage drukken een beetje uitgeademde lucht opnieuw kunt inademen.
Waarom sommigen de gaatjes afdekken, en waarom dat gevaarlijk is
Door de ventilatieopeningen hoort u een zacht geblaas, dat sterker wordt bij een hogere druk. Sommige mensen storen zich daaraan en dekken de gaatjes af met plakband, schuim of lijm. Dat is een ernstige fout: wat u hoort, is precies de uitgeademde lucht die weggaat.
Hoofdpijn
Een mogelijk gevolg van een ophoping van CO₂, vooral bij het wakker worden.
Slaperigheid
U slaapt minder verkwikkend, terwijl het toestel gewoon werkt.
Hypercapnie
In ernstige gevallen: verwardheid en ademnood. Dat is een medisch noodgeval.
Stoort het geluid u? Kies dan een masker met verspreide ventilatieopeningen, dat stiller is (ResMed heeft QuietAir-versies). Laat uw masker het toe, draai de elleboog dan zo dat de luchtstroom weggaat van wie naast u slaapt. Is het geluid toegenomen na een aanpassing van de instellingen, bespreek het dan met uw slaapcentrum: verander de druk niet zelf. Maar dek de ventilatieopeningen nooit af.
Bewuste luchtstroom of onbedoelde lekkage: het wezenlijke verschil
Uw toestel meet de lucht die ontsnapt. De lucht die door de ventilatieopeningen gaat, is zo bedoeld: ze hangt af van de druk en van het masker. De onbedoelde lekkage schommelt: dat is lucht die tussen het masker en uw huid wegglipt, of via uw mond.
| Kenmerk | Ventilatieopeningen | Onbedoelde lekkage |
|---|---|---|
| Oorsprong | De gaatjes van het masker | Slecht passend masker, versleten kussentje, open mond |
| Verloop | Voortdurend, volgt de druk | Wisselend, met vlagen |
| Geluid | Regelmatig geblaas | Onregelmatig gefluit, lucht in de ogen |
| In een ResMed-rapport | Al uit het cijfer gehaald | Dat is de lekkage die u ziet |
| Alarmgrens | Geen: ze is normaal | Boven 24 l/min bij het 95e percentiel (ResMed) |
| Aanpassen? | Nee, nooit | Ja: het masker bijstellen of vervangen |
In uw CPAP-rapport
De merken tonen niet hetzelfde. Een ResMed-toestel toont de onbedoelde lekkage: de lucht uit de ventilatieopeningen is er al afgetrokken, en ResMed hanteert een alarmgrens van 24 l/min bij het 95e percentiel. De handleidingen van de ResMed-maskers vermelden trouwens welk type masker u in het toestel instelt. Een Philips-toestel toont de totale lekkage, met de lucht uit de uitademingspoort erbij: de grens van 24 l/min geldt daar niet. Hoe u uw CPAP-rapport leest →
Niet-geventileerde maskers: een streng afgebakende uitzondering
Er bestaan maskers zonder ventilatieopeningen, "niet-geventileerde" maskers (bij ResMed bijvoorbeeld de AirFit F20 NV). Ze worden gebruikt met bepaalde beademingstoestellen of toestellen met twee drukniveaus, waarvan het circuit een eigen uitademingsklep heeft. Dan voert het circuit de uitgeademde lucht af, niet het masker.
Een niet-geventileerd masker op een CPAP is meteen gevaarlijk. De handleiding van de AirSense 11 vraagt om alleen geventileerde maskers te gebruiken, zodat u normaal kunt ademen en verstikking vermeden wordt. Kijk altijd na welke combinaties de fabrikant toelaat.
Veelgestelde vragen
Bronnen
- ResMed, AirFit N20, gebruikershandleiding: ventilatieopeningen vrijhouden, masker alleen dragen als het toestel aanstaat, luchtstroom door de ventilatieopeningen naargelang de druk (kopie van de officiële handleiding). PDF
- ResMed, AirSense 11, gebruikershandleiding: alleen geventileerde maskers (kopie van de officiële handleiding). PDF
- Philips Respironics, DreamWear, neusmasker, gebruiksaanwijzing: de uitademingspoort niet blokkeren. documents.philips.com
- ResMed, What does "good mask seal" mean?: minder dan 24 l/min lekkage bij het 95e percentiel. resmed.com
- Adaptive Servo-Ventilation: A Comprehensive Descriptive Study in the Geneva Lake Area, 2020: onbedoelde lekkage bij ResMed, totale lekkage bij Philips. PubMed Central