1 De eerste nacht
De eerste nacht is zelden meteen een succes, en dat is heel normaal. Uw lichaam en uw hersenen leren iets helemaal nieuws kennen: een constante luchtstroom in uw gezicht, het zachte geluid van het toestel (25 tot 30 dB, stiller dan een koelkast) en het gevoel van het masker.
Mijn nuttigste tip: zet het masker 30 minuten voor u het licht uitdoet al op, met het toestel aan. Kijk tv, lees, doe iets wat u graag doet. Het doel is niet om te slapen, maar om aan het gevoel te wennen, zonder de druk van “nu moet ik in slaap vallen”.
Geluid
25-30 dB
Stiller dan een koelkast. Fluit er iets, dan is het het masker, niet het toestel.
Doel voor nacht 1
Proberen
Geen minimale duur. Een uur is al een begin.
Als u het masker afzet
Zet het terug op
Afzetten is niet mislukken. Terug opzetten is slagen.
De eerste nacht ademen veel mensen door de mond. Wordt u wakker met een droge mond, lees dan verderop over de bevochtiger en over een band onder de kin. En vooral: trek geen conclusies uit één slechte nacht.
2 De eerste weken: wat u kunt verwachten
Wennen aan CPAP verloopt vaak op dezelfde manier. In het begin is het oncomfortabel, en dat is normaal: uw lichaam en uw hersenen leren slapen met iets nieuws op uw gezicht. Dit mag u redelijkerwijs verwachten.
Week 1: wennen
Het is moeilijk, en dat is normaalLekken, ongemak, moeilijk inslapen met het masker. Vaak wakker worden. Het gevoel dat u tegen het toestel in moet uitademen. Misschien een droge mond bij het opstaan. Dat hoort er allemaal bij.
Doel voor deze week
Het masker gemiddeld 2 tot 3 uur per nacht dragen. Niet meer: gewoon stap voor stap wennen.
Week 2 en 3: vooruitgang
BijstellenU slaapt langer met het masker. Begin nu bij te stellen: hoe strak de banden zitten (er moet een vinger onder passen), hoe de slang ligt, hoe hoog de bevochtiger staat. Blijft uw mond droog, dan is dit het goede moment om de bevochtiger hoger te zetten of een band onder de kin te proberen.
Doel voor deze periode
Meer dan 4 uur per nacht halen. Opsporen wat nog stoort, en het oplossen.
Week 4: eerste balans
Uw gegevens lezenDit is het goede moment om voor het eerst naar uw CPAP-rapport te kijken. Controleer uw residuele AHI: liefst onder 5, ideaal onder 2. Blijft hij geregeld boven 5, neem dan contact op met uw dienstverlener: waarschijnlijk moet de druk of het masker worden aangepast. Laat het niet aanslepen.
Wat u nu doet
Open uw CPAP-rapport FR en controleer: residuele AHI, lekkage (l/min), aantal uren gebruik.
Maand 2 en 3: het wordt comfortabel
U bent erU denkt er niet meer aan om het masker op te zetten: het is een automatisme geworden, zoals tandenpoetsen. Overdag bent u vaak alerter: minder slaperig in de namiddag, beter geconcentreerd, beter gehumeurd. Daarom is volhouden de moeite waard.
Bent u na 2 maanden goed gebruik nog niet zover, bespreek het dan met uw arts van het slaapcentrum: misschien moet de druk opnieuw worden bekeken, of is er een ander probleem.
3 De belangrijke instellingen
Verwarmde luchtbevochtiger
Erg nuttig, zeker in de winter, als de lucht droog is. Begin ongeveer in het midden van de instelmogelijkheden van uw toestel en pas daarna aan naar wat u voelt. Te laag: droge mond, verstopte neus. Te hoog: condens in de slang, en water dat tot in het masker borrelt. Hebt u een verwarmde slang (bij ResMed bijvoorbeeld ClimateLine), gebruik die dan: ze beperkt de condens sterk.
Aanlooptijd (ramp)
Met de aanlooptijd start het toestel met een lage druk en laat het de druk geleidelijk oplopen tot uw behandelingsdruk, over een tijd die u kunt instellen. Zo valt u veel makkelijker in slaap: u krijgt niet de volle luchtstroom in uw gezicht zodra u uw ogen sluit. Staat ze niet aan, zoek ze dan in de comfortinstellingen van het toestel of vraag het aan uw dienstverlener.
De druk: verander hem niet zonder medisch advies
De druk wordt bepaald door uw arts van het slaapcentrum. De verleiding is groot om er zelf aan te draaien, maar een te hoge druk geeft lekken, ingeslikte lucht en wakker worden, terwijl een te lage druk uw apneus niet behandelt. Denkt u dat de druk niet goed is, vraag dan aan uw dienstverlener of uw arts om hem opnieuw te bekijken: daarvoor zijn zij er.
Vaste CPAP of auto-CPAP: wat is het verschil?
Vaste CPAP
Geeft de hele nacht dezelfde druk. Eenvoudig en doeltreffend als de druk goed is bepaald. Past zich niet aan als u van houding of van slaapfase verandert.
Auto-CPAP (APAP)
Past de druk voortdurend aan, binnen grenzen die de arts instelt. De gemiddelde druk ligt vaak lager, wat veel patiënten beter verdragen. De arts kiest tussen de twee.
4 Uw masker kiezen en goed opzetten
In het begin van de behandeling ligt het probleem vaak bij het masker, en dus ook de oplossing. Een masker dat niet past bij uw gezicht of bij de manier waarop u slaapt, blijft oncomfortabel, hoe goed het toestel ook is. Het goede nieuws: er bestaan tientallen modellen, en uw dienstverlener helpt u om het juiste te vinden.
Gouden regels om uw masker op te zetten
- → Het masker moet comfortabel zitten, niet potdicht. Schuif een vinger onder de band: lukt dat niet, dan zit hij te strak. Wie strakker aanspant om een lek te stoppen, maakt het vaak erger.
- → Stel het liggend af, niet staand. Uw gezicht verandert van vorm als u ligt. Stel de banden af in uw gewone slaaphouding, met het toestel aan.
- → Toch lekken? Probeer een ander type. Lekken die blijven ondanks alle aanpassingen, wijzen vaak op een type masker dat niet bij uw gezicht past. Er zijn er drie: neuskussentjes, neusmasker en neus-mondmasker. Let op: dek de kleine gaatjes in het masker nooit af. Dat zijn de ventilatiegaten FR, en ze zijn nodig voor uw veiligheid.
- → Vervang het kussentje geregeld. Het siliconen kussentje slijt en sluit minder goed af. Vervang het zo vaak als de fabrikant van uw masker aanraadt.
Alles over de soorten maskers, en hoe u kiest volgens uw gezicht en uw slaaphouding:
Volledige gids: een CPAP-masker kiezenDe regel van 4 uur van het RIZIV
Wat u moet weten om uw terugbetaling te behouden
In België koppelt de CPAP-overeenkomst van het RIZIV de verlenging van uw terugbetaling aan één voorwaarde: gemiddeld minstens 4 uur gebruik per nacht. Dat gemiddelde wordt berekend over minstens 2 maanden bij de eerste verlenging, en daarna over minstens 9 maanden bij elke volgende.
Het is een gemiddelde, geen minimum dat u elke nacht moet halen: een nacht van 2 uur kan een nacht van 6 uur compenseren. Maar een nacht zonder CPAP telt als nul. Zit u onder 4 uur, dan geeft een kort akkoord van 3 maanden, de zogenaamde “joker”, u de tijd om weer boven de grens te komen.
Als u in de praktijk een volledige nacht met het masker probeert te slapen, zit u ruim boven de drempel, en werkt uw behandeling zo goed als ze kan.
Veelgestelde vragen van beginners
De echte vragen die iedereen zich stelt, met eerlijke antwoorden.
Verder lezen
CPAP went met de tijd en met de juiste hulpmiddelen. Deze gidsen helpen u stap voor stap verder.
Een probleem met uw CPAP?
De bijwerkingen en hoe u ze oplost
Droge mond, lekken, geluid, ingeslikte lucht... In het begin komen die problemen vaak voor. Het goede nieuws: voor elk ervan bestaat een oplossing.
