Bijgewerkt op 5 november 2026 · Door Andy Leleux, slaaptechnoloog
Waarom het echt belangrijk is
Schoonmaken wordt vaak voorgesteld als een kwestie van hygiëne. Dat klopt: de handleidingen wijzen op de kiemen die in het materiaal kunnen groeien. Maar er is ook een mechanische reden: een vuil of versleten kussentje sluit minder goed af. Het lekt, en een grote lekkage verlaagt de druk die u werkelijk krijgt, zonder dat iets u waarschuwt.
Werkt uw CPAP "niet meer zoals vroeger", dan is de staat van het kussentje een van de eerste dingen om na te kijken, nog voor u de instellingen in vraag stelt.
Elke ochtend
Het eenvoudigst is het meteen bij het opstaan te doen, wanneer u het masker afzet. Wacht u tot de avond, dan droogt het huidvet de hele dag op.
Het kussentje van het masker
Was het met lauw water (ongeveer 30 °C) en een mild vloeibaar reinigingsmiddel, en ga met een zachte borstel goed over de kleine ventilatieopeningen. Spoel het af onder stromend water en laat het drogen uit direct zonlicht.
Dit onderdeel ligt de hele nacht tegen uw huid. Zowel ResMed als Philips schrijven voor het elke dag te wassen.
Het waterreservoir van de bevochtiger
Maak het leeg, veeg het af met een schone doek en laat het drogen uit direct zonlicht. Vul het bij het slapengaan met water op kamertemperatuur.
Dat is de dagelijkse instructie van ResMed. Nooit heet water: de lucht die bij het masker aankomt, zou te warm worden.
Uw gezicht
Was uw gezicht voor u het masker opzet, en smeer geen vochtinbrengende crème op uw gezicht of uw handen.
Dat staat letterlijk in de handleiding van Philips: vetten tasten de siliconen aan en zorgen ervoor dat ze niet meer goed afsluiten.
Eén keer per week
Kies een vaste dag, liefst in de ochtend: dan heeft het materiaal de hele dag om te drogen.
De slang
Lauw water en een mild afwasmiddel, goed naspoelen, en daarna laten drogen uit direct zonlicht en weg van warmte.
Geen vaatwasser en geen wasmachine: ResMed sluit beide uit voor de slang. Hang de slang op, zodat al het water eruit loopt.
De hoofdband en het frame
Laat ze tot tien minuten weken in lauw water met een mild reinigingsmiddel, en spoel ze dan uit door ze onder stromend water uit te knijpen.
Wring de hoofdband niet uit: knijp het water eruit, zoals ResMed vraagt.
Het waterreservoir van de bevochtiger
Lauw water en een mild afwasmiddel, of 1 deel azijn op 9 delen water, op kamertemperatuur. Hetzelfde mengsel verwijdert de witte kalkaanslag.
Spoel lang na met schoon water en laat het daarna drogen. Niet warmer dan 55 °C.
De buitenkant van het toestel
Een droge doek, met de stekker uit het stopcontact.
Dompel het toestel nooit onder in water, en sluit het pas weer aan als het helemaal droog is.
Hoe vaak, volgens de handleidingen
| Onderdeel | Hoe vaak | Volgens |
|---|---|---|
| Kussentje | Elke dag | ResMed AirFit N20, Philips DreamWear |
| Hoofdband en frame | Elke week | ResMed AirFit N20 |
| Waterreservoir | Elke dag leegmaken, elke week wassen | ResMed AirSense 11 |
| Slang | Elke week | ResMed AirSense 11 |
| Filter (AirSense 11) | Om de zes maanden vervangen, niet wasbaar | ResMed AirSense 11 |
Zet een masker nooit nat weer in elkaar. De handleidingen vragen om elk onderdeel te laten drogen voor u het masker weer in elkaar zet, en het pas schoon en droog op te bergen. Zet het desnoods pas 's avonds weer in elkaar.
Niet alle handleidingen zeggen hetzelfde. Philips staat de vaatwasser één keer per week toe voor het DreamWear-masker. ResMed voorziet dat niet voor het AirFit N20-masker, maar staat het wel toe voor het waterreservoir van de AirSense 11. Ook hoe vaak u iets reinigt, verschilt van model tot model.
Wat niet verandert: lauw water, een mild reinigingsmiddel, grondig naspoelen en drogen uit direct zonlicht. Voor de rest gaan de handleiding van uw materiaal en de instructies van uw slaapcentrum voor op deze pagina. Twijfelt u, stel de vraag dan bij uw volgende controle.
Filters volgen hun eigen ritme, dat afhangt van het model. Alles staat op de pagina over de levensduur van de CPAP FR.
Welk water in de bevochtiger?
Het water dat de handleiding van uw waterreservoir voorschrijft. Bij ResMed vult u het standaardwaterreservoir van de AirSense 11 alleen met gedestilleerd water; het reinigbare waterreservoir van hetzelfde toestel mag ook met drinkwater. Twijfelt u, neem dan gedestilleerd water (of gedemineraliseerd water, zonder parfum of toevoegingen).
Kraantjeswater laat kalk achter in het reservoir. ResMed vraagt om die witte aanslag te verwijderen met verdunde azijn, en om een reservoir te vervangen dat lekt, gebarsten is, troebel is geworden of putjes vertoont.
Hebt u alleen kraantjeswater, bijvoorbeeld op reis, dan is dat voor een paar nachten geen ramp. Spoel het reservoir dan vaker en neem zo snel mogelijk weer het water dat de handleiding voorschrijft. Zie ook reizen met uw CPAP FR.
Wat u niet mag doen
Vijf fouten om te vermijden, van de duurste tot de minst erge.
Ozon- of uv-reinigers
De FDA heeft geen enkel toestel toegelaten om een CPAP te reinigen, te ontsmetten of te steriliseren, en ze kreeg meldingen van astma-aanvallen, hoofdpijn en kortademigheid na het gebruik van ozontoestellen. Zowel ozon als uv tasten de slangen en de maskers aan.
De vaatwasser, als de handleiding dat niet toestaat
Sommige onderdelen kunnen erin, andere niet, en de slang nooit. Een beschadigd onderdeel sluit minder goed af: het lekt, en de druk die u krijgt, daalt.
Javel, chloor, alcohol, alcoholdoekjes
ResMed en Philips sluiten ze uit. Ze kunnen het materiaal beschadigen of dampen achterlaten die u daarna inademt als u niet goed genoeg naspoelt.
Antibacteriële, vochtinbrengende of geparfumeerde zeep, geurolie
ResMed sluit ze uit voor het toestel, het waterreservoir en de slang: ze kunnen die beschadigen en hun levensduur verkorten. Een mild afwasmiddel volstaat, dat is het voorbeeld dat ResMed geeft. En spoel goed na.
Volle zon en warmtebronnen
Alle handleidingen vragen om het materiaal aan de lucht te laten drogen, uit direct zonlicht. Een haardroger staat er nergens in.
Een woord over automatische reinigers
U ziet ze overal online: toestellen die beloven uw CPAP in een paar minuten te ontsmetten, zonder water, met ozon of uv-licht.
De FDA is duidelijk over het principe: geen enkel toestel is toegelaten of goedgekeurd om een CPAP te reinigen, te ontsmetten of te steriliseren. Eén toestel kreeg wel een toelating, voor een veel beperkter doel: bacteriën verminderen op bepaalde, welomschreven maskers en slangen, als aanvulling op de gewone reiniging, nooit in de plaats ervan.
Het eerste risico is voor de persoon, niet voor de machine. De FDA schrijft dat ze meldingen kreeg van patiënten die astma-aanvallen, hoofdpijn en kortademigheid kregen na het gebruik van ozontoestellen. Ze voegt eraan toe dat ozon tijdens de cyclus in de kamer kan ontsnappen, en dat de concentratie in het materiaal nog uren na het einde van de reiniging boven de veiligheidsgrenzen kan blijven. En door dat circuit ademt u daarna de hele nacht.
Nog twee punten uit dezelfde bron: zowel ozon als uv kunnen slangen en maskers aantasten, en de FDA kreeg geen enkel gegeven dat aantoont dat ze de binnenkant van de slangen reinigen.
Bij de fabrikanten meldt ResMed dat zijn beperkte garantie schade door ozon uitsluit sinds 1 februari 2020, en herinnert het eraan dat zijn handleidingen alleen lauw water en een mild reinigingsmiddel voorschrijven. Philips schreef bij de terugroeping van een deel van zijn toestellen in 2021 dat ozon kan bijdragen tot de afbraak van het schuim in die toestellen, en dat geen enkele ozon- of uv-reiniger goedgekeurd is voor zijn toestellen en maskers.
Kortom: een toestel dat voor geen enkel van de beloofde doelen toegelaten is, dat gebruikers in verband brengen met ademhalingsklachten, dat het materiaal laat slijten, en waarvan de schade niet door de garantie van ResMed gedekt wordt. Lauw water en een mild reinigingsmiddel blijven de methode van de handleidingen en van de FDA. Sommige fabrikanten aanvaarden ook verdunde azijn: kijk dat eerst na in uw handleiding.
Ook goed onderhouden materiaal slijt
Siliconen verouderen, ook als u ze correct wast. ResMed geeft geen vaste levensduur voor een masker: die hangt af van het gebruik, het onderhoud en de manier waarop u het opbergt. De handleidingen geven eerder zichtbare tekenen.
Kussentje en masker
Barsten, haarscheurtjes, scheuren
En zodra het niet meer afsluit, ook al zit het goed
Waterreservoir
Lekt, gebarsten, troebel of met putjes
Of een gebarsten of gescheurde afdichting
Slang
Gaatje, scheur, barst
Na te kijken bij de wekelijkse wasbeurt
Filter (AirSense 11)
Om de zes maanden
Vroeger als het een gat heeft of verstopt is
Vier nuttige details
- Een zachte borstel voor de kleine gaatjes. ResMed vraagt om met een borstel met zachte haren goed over de ventilatieopeningen te gaan. Voor de binnenkant van de slang helpt een lange, soepele flessenborstel om los te maken wat water alleen niet weghaalt.
- Is uw slang verwarmd (ClimateLineAir bij ResMed), dan zit er een elektrisch circuit in: volg de handleiding, en stop de slang nooit in de vaatwasser of de wasmachine.
- Neem uw CPAP mee als u in het ziekenhuis wordt opgenomen, samen met uw masker, en verwittig het team. Een toestel met uw instellingen is daar niet altijd beschikbaar.
- Vermeld uw CPAP in de lijst van uw behandelingen, bij de arts en in het ziekenhuis. Het is geen geneesmiddel, maar wel een behandeling, en men denkt er niet altijd aan om ernaar te vragen.
Signalen die u niet mag negeren
- Een geur die blijft na het wassen: vaak zit die in de slang, niet in het masker.
- Zwarte puntjes in de slang of het waterreservoir: stop met de bevochtiger en laat het onderdeel vervangen.
- Een waterreservoir dat troebel is geworden of putjes vertoont, een gebarsten slang.
- Een kussentje dat kleeft, dof is of bij het ontwaken een diepe afdruk nalaat: het is bijna versleten.
- Lekken die opduiken terwijl er niets veranderd is aan uw instellingen.
Praat er in al die gevallen over met uw slaapcentrum. Binnen de RIZIV-overeenkomst levert het centrum het masker, de filters en de slang, en het vervangt ze gratis als ze defect zijn. Eén uitzondering: schade door verkeerd gebruik, verlies of gebrekkig onderhoud kan u aangerekend worden. Het centrum kan ook een masker vervangen dat u niet past, zelfs als het niet beschadigd is. Alles staat uitgelegd op de pagina over de CPAP-overeenkomst. Het rechtstreekse nummer van de CPAP-opvolging van uw centrum staat, als we het hebben, op de fiche van het centrum.
Een vervangonderdeel buiten de overeenkomst?
Koopt u uw materiaal zelf, of wilt u een kussentje of een hoofdband in reserve, dan verkoopt VivaRespire vervangonderdelen.
De auteur van deze site leidt VivaRespire, dat deze site mee helpt financieren. FR
Veelgestelde vragen
Bronnen
- U.S. Food and Drug Administration, Do You Need a Device That Claims to Clean a CPAP Machine?, bijgewerkt op 26 augustus 2024. Geraadpleegd op 5 november 2026. In het Engels. fda.gov
- ResMed, Limited warranty: schade door ozon uitgesloten sinds 1 februari 2020, reinigen met lauw water en een mild reinigingsmiddel. Geraadpleegd op 5 november 2026. In het Engels. resmed.com
- ResMed, AirSense 11 User Guide: dagelijkse en wekelijkse reiniging, water in het reservoir, azijn 1 op 9, controle en vervanging (kopie van de officiële handleiding). PDF
- ResMed, AirFit N20 User Guide: reiniging van het masker, levensduur, zichtbare tekenen (kopie van de officiële handleiding, in het Engels). PDF
- Philips Respironics, DreamWear Nasal Mask, Instructions for Use: dagelijkse en wekelijkse reiniging, vaatwasser, uitgesloten producten. documents.philips.com
- Philips, Ozone Cleaner Information, 8 februari 2022. In het Engels. philips.co.uk
- RIZIV, Overeenkomst aangaande de diagnose en de behandeling van het slaapapneusyndroom, van kracht sinds 1 januari 2018, art. 7 § 3 (ter beschikking stellen en vervangen van het materiaal) en art. 17 (herstellings- en vervangingskosten). riziv.fgov.be
Verder lezen
Lekt uw masker ondanks goed onderhoud?
Een lek dat blijft met een schoon kussentje in goede staat, komt vaak door de keuze van het masker of de manier waarop het zit, niet door vuil.
