Illustratie wordt hertekend
Horizontale tijdlijn met 5 mijlpalen: diagnose met OAHI ≥ 15, eerste akkoord van 3 maanden, therapietrouw van 4 uur per nacht, verlenging van 12 maanden, bijkomende periode van 3 maanden
timeline-parcours-convention-nl · 1200×400px · infographic
Wat is de CPAP-overeenkomst?
In België verloopt de behandeling van slaapapneu met CPAP via een overeenkomst tussen het RIZIV en erkende gespecialiseerde centra. Het is geen gewone terugbetaling: u betaalt niet eerst om daarna geld terug te krijgen.
Wat de overeenkomst NIET is
- ✗U koopt geen CPAP-toestel
- ✗Het toestel wordt nooit uw eigendom
- ✗U kiest het model niet zelf
Wat de overeenkomst WEL is
- ✓Een erkend centrum stelt het toestel ter beschikking
- ✓Het ziekenfonds betaalt het centrum rechtstreeks
- ✓U betaalt alleen een klein remgeld
Het centrum zorgt voor alles: diagnose, medische opvolging, onderhoud, herstellingen en vervanging van het materiaal.
De 3 mogelijke behandelingen
Wie heeft er recht op? De voorwaarden
Om in de overeenkomst te worden opgenomen, moet u aan 3 voorwaarden tegelijk voldoen:
Voorwaarde 1: diagnose bevestigd met een PSG
U moet een polysomnografie (PSG) ondergaan in een erkend slaapcentrum. Dat is het volledige onderzoek, met alle sensoren (hersenen, ademhaling, zuurstof, bewegingen, hartritme…).
| Uw leeftijd | Vereiste index | Uitleg |
|---|---|---|
| 16 jaar en ouder | OAHI ≥ 15 per uur | Minstens 15 obstructieve apneus of hypopneus per uur slaap |
| Jonger dan 16 jaar | OAHI ≥ 5 OF OAI ≥ 1 per uur | Drempels aangepast aan kinderen |
Belangrijke wijziging in 2017
Voor 2017 was een AHI > 20 nodig (alle apneus samen) en een arousal-index (ArI) > 30. Sinds 1 januari 2017 telt alleen nog de OAHI ≥ 15 (obstructieve apneu-hypopneu-index). Eenvoudiger en nauwkeuriger.
Voorwaarde 2: de CPAP-behandeling werkt aantoonbaar
Een tweede onderzoek moet aantonen dat CPAP uw ademhaling verbetert. Dat kan op twee manieren:
Optie 1: titratie thuis
- • U slaapt een of meer nachten thuis met een auto-CPAP
- • Het toestel past de druk aan en registreert die
- • De arts legt de definitieve druk vast
- • Een polygrafie, in het centrum of thuis, controleert of die druk doeltreffend is
Optie 2: titratie in het centrum
- • U slaapt een 2e nacht in het slaaplabo
- • De druk wordt ingesteld terwijl u slaapt
- • Dezelfde nacht wordt gecontroleerd of de behandeling werkt
Voorwaarde 3: geen behandeling die beter past
Het centrum moet nagaan of CPAP voor u de beste behandeling is. Het kijkt daarvoor naar gewichtsverlies, slaaphygiëne, een eventuele NKO-ingreep (vooral bij kinderen) en andere onderliggende aandoeningen.
Het traject stap voor stap
Vermoeden en doorverwijzing
Uw huisarts, NKO-arts of longarts vermoedt slaapapneu (snurken, chronische vermoeidheid, slaperigheid, ademstops die iemand heeft opgemerkt). U wordt doorverwezen naar een erkend slaapcentrum.
Eerste raadpleging
De arts van het centrum neemt een volledige anamnese af: medische voorgeschiedenis, klachten, levensstijl, klinisch onderzoek. Hij beslist of een PSG nodig is.
1e nacht, diagnostische PSG
Een nacht in het slaaplabo. Er wordt gemeten: hersengolven (EEG), oogbewegingen, spierspanning, ademhaling, zuurstof, snurken, slaaphouding, hartritme. Resultaat: is de OAHI 15 of meer per uur, dan is de diagnose bevestigd.
2e onderzoek, CPAP-titratie
Test van de doeltreffendheid van de CPAP (thuis of in het centrum, zie de voorwaarden hierboven). Resultaat: verbetert de CPAP uw ademhaling, dan is de behandeling bevestigd.
Aanvraag bij het ziekenfonds
De aanvraag tot tegemoetkoming (formulier en medisch verslag) gaat naar uw ziekenfonds. In de praktijk regelt het centrum dat. Antwoord: na enkele dagen tot 2 weken.
Akkoord van de adviserend arts
De adviserend arts van uw ziekenfonds geeft zijn akkoord voor 3 maanden. De terugbetaling begint ten vroegste de dag na het onderzoek dat aantoont dat de behandeling werkt. Ze kan ook nooit vroeger ingaan dan 30 dagen voor de adviserend arts de aanvraag ontving.
Levering van het materiaal en opleiding
Het centrum bezorgt u het toestel, het passende masker en alle toebehoren. U krijgt een volledige opleiding: gebruik, onderhoud, het masker goed aanpassen, wat u doet bij een probleem.
Regelmatige opvolging
Het centrum controleert regelmatig uw gebruik (uren per nacht), de doeltreffendheid van de behandeling, de staat van het materiaal en uw comfort.
Hoe lang duurt het hele traject?
Reken op 4 tot 8 weken tussen de eerste raadpleging en de start van de CPAP thuis, afhankelijk van de wachttijden voor de afspraken en van het antwoord van het ziekenfonds.
De regel van GEMIDDELD 4 uur
Verplichte regel
U moet uw CPAP GEMIDDELD minimum 4 uur per nacht gebruiken om in de overeenkomst te blijven. Belangrijk: het gaat om een gemiddelde over een evaluatieperiode (minimum 2 maanden voor de eerste verlenging, minimum 9 maanden voor de volgende), niet om een minimum dat u elke nacht moet halen. Een nacht zonder toestel telt als nul.
Op één avond 8 uur, de volgende nacht niets
✓ Gemiddeld 4 uur: OK
Elke nacht 4 u 30
✓ Boven de drempel: OK
In de week 5 uur, in het weekend niets
✗ Gemiddeld 3 u 34: onder de drempel
Wat gebeurt er als u onder 4 uur per nacht blijft?
Tijdens het akkoord
Het centrum volgt uw gebruik. Daalt het, dan neemt het contact met u op om te begrijpen wat er misloopt (oncomfortabel masker, slecht ingestelde druk, claustrofobie…) en zoekt het samen met u naar oplossingen.
Bij de verlenging
Ligt het gemiddelde onder 4 uur (of heeft het toestel door een technisch probleem niets geregistreerd), dan krijgt u maar een akkoord van 3 maanden, de “bijkomende periode van 3 maanden”, in plaats van 12 maanden.
Tijdens de bijkomende periode
Stijgt het gemiddelde weer tot 4 uur of meer (beoordeeld over minimum 2 maanden), dan krijgt u opnieuw 12 maanden. Blijft het onder 4 uur, of stopt u tijdens die 3 maanden, dan eindigt de terugbetaling, en kunt u 1 JAAR lang niet opnieuw in de overeenkomst worden opgenomen.
Na een geslaagde bijkomende periode
Tijdens de twee akkoorden van 12 maanden die volgen, is er geen bijkomende periode meer: een gemiddelde onder 4 uur leidt meteen tot het jaar zonder overeenkomst. Na die twee jaar is een bijkomende periode weer mogelijk.
Na het jaar zonder overeenkomst
U kunt opnieuw een terugbetaling aanvragen. De titratie moet opnieuw gebeuren, en ook de diagnostische PSG als die meer dan 2 jaar oud is of als uw klinische toestand veranderd is. De arts voegt een verantwoordingsnota toe die uitlegt waarom de behandeling nu wel zou moeten lukken.
Oplossingen als u de 4 uur per nacht niet haalt
- → Oncomfortabel masker: er bestaan tientallen modellen (neusmasker, neuskussentjes, neus-mondmasker, minimaal masker). Vraag om een ander model te proberen.
- → Droge mond: zet de bevochtiging hoger of stap over op een neus-mondmasker.
- → Claustrofobie: draag het masker eerst overdag, bijvoorbeeld als u televisie kijkt.
- → Oncomfortabele druk: misschien is de druk niet goed ingesteld. Vraag het centrum om hem aan te passen.
- → U zet het masker af in uw slaap: dat gebeurt in het begin vaak! Hou vol, het wordt beter met de tijd.
Duur van de akkoorden en verlengingen
| Soort akkoord | Duur | Voorwaarde |
|---|---|---|
| Eerste akkoord | 3 maanden | Na het akkoord van de adviserend arts |
| Gewone verlenging | 12 maanden | Gemiddeld ≥ 4 uur gebruik per nacht |
| Bijkomende periode van 3 maanden | Slechts 3 maanden | Gemiddeld < 4 uur gebruik per nacht |
| Na een geslaagde bijkomende periode | 12 maanden | Geen nieuwe bijkomende periode tijdens 2 akkoorden |
| Na een mislukte bijkomende periode | 1 jaar stopzetting | Na de 3 maanden nog altijd < 4 uur per nacht |
| Hervatting na een onderbreking | 3 maanden | Terugbetaling 3 maanden of langer onderbroken |
Traject zonder problemen
Maand 0 tot 3: eerste akkoord (3 maanden) ✓
Maand 3 tot 15: verlenging 1 (12 maanden) ✓
Maand 15 tot 27: verlenging 2 (12 maanden) ✓
Verlengbaar zolang u aan de voorwaarden voldoet
Traject met gebrekkige therapietrouw
Maand 0 tot 3: eerste akkoord ✓
Maand 3 tot 15: verlenging, maar gebruik < 4 uur
Maand 15 tot 18: bijkomende periode van 3 maanden
→ Lukt het: terug naar 12 maanden, zonder bijkomende periode gedurende 2 jaar ✓
→ Lukt het niet: stopzetting en 1 jaar zonder overeenkomst ✗
Hoeveel kost het echt?
| Uw statuut | Per dag | Per maand | Per jaar |
|---|---|---|---|
| Verhoogde tegemoetkoming | 0,00 € | 0,00 € | 0,00 € |
| Gewone rechthebbende | 0,25 € | 7 tot 8 €* | 91,25 € |
Deze prijs omvat ALLES
Toestel + maskers + slangen + filters + bevochtiger + onderhoud + herstellingen + vervanging + volledige medische opvolging.
* De kosten per maand hangen af van het aantal dagen in de maand (7,00 € in februari, 7,75 € in maanden van 31 dagen). Voor uw behandeling betaalt het ziekenfonds het centrum 2,82 € per dag tijdens de eerste 6 maanden (dat nCPAP-startforfait omvat de titratie), daarna 1,79 € per dag (het nCPAP-basisforfait). Zonder verhoogde tegemoetkoming betaalt u daarvan zelf 0,25 €. Deze forfaits worden niet geïndexeerd. Het centrum mag uw aandeel alleen aanrekenen voor een periode die al voorbij is, van maximum 3 maanden, en nooit vooraf.
Wat zit er in de overeenkomst?
Geleverd materiaal
- ✓ CPAP- of auto-CPAP-toestel (volgens voorschrift)
- ✓ Passend masker (neusmasker, neuskussentjes of neus-mondmasker)
- ✓ Hoofdband die het masker op zijn plaats houdt
- ✓ Slang
- ✓ Zuiveringsfilters
- ✓ Verwarmde luchtbevochtiger, indien nodig
Inbegrepen diensten
- ✓ Volledige opleiding (patiënt en omgeving)
- ✓ Informatie aan de huisarts (bij het begin, daarna minstens één keer per jaar)
- ✓ Regelmatige medische opvolging
- ✓ Controle van de therapietrouw
- ✓ Professioneel onderhoud van het materiaal
- ✓ Herstelling en vervanging bij een defect
- ✓ Bereikbaar voor uw vragen
Over het vervangen van toebehoren
Op papier is alles inbegrepen: de overeenkomst verbiedt het centrum om u een supplement aan te rekenen. Er is één uitzondering: een herstelling of vervanging door verlies, verkeerd gebruik of gebrekkig onderhoud van uw kant. In de praktijk vervangen sommige centra de maskers maar één keer per jaar, omdat velen het basisforfait van 1,79 € per dag te laag vinden voor de werkelijke kosten. Is uw masker versleten of past het u niet meer, meld het dan: het centrum moet het vervangen.
Overeenkomst of zelf kopen: wat kiest u?
Veel patiënten stellen zich die vraag. Beide mogelijkheden hebben echte voordelen. Hier volgt een eerlijke vergelijking die u kan helpen kiezen.
| Criterium | Overeenkomst | Aankoop |
|---|---|---|
| Kosten over 10 jaar | 900 € (zonder verhoogde tegemoetkoming) / 0 € (met verhoogde tegemoetkoming) | 3.000 tot 5.000 € |
| Eigendom van het toestel | Nooit van u | Voorgoed van u |
| Materiaal | Vaak gereviseerd, oudere modellen | Nieuw, de jongste verbonden modellen |
| Tijd tot de start | 4 tot 8 weken | Meteen (na de diagnose) |
| Verplichte therapietrouw | Gemiddeld 4 uur per nacht, verplicht | Geen verplichting |
| Toegang tot uw gegevens | Via het centrum: beperkte toegang | Rechtstreekse en volledige toegang |
| Medische opvolging | Inbegrepen en verplicht | Zelf te regelen |
| Keuze van het masker | Beperkt door het centrum | Vrij, u wisselt wanneer u wilt |
De overeenkomst is ideaal als…
- ✓U recht hebt op verhoogde tegemoetkoming (volledig gratis)
- ✓U ernstige slaapapneu hebt (OAHI > 30) en een nauwe medische opvolging nodig hebt
- ✓U geen budget hebt om een toestel te kopen
- ✓U liever alles voor u laat regelen
- ✓U de 4 uur per nacht makkelijk haalt
Zelf kopen kan interessanter zijn als…
- →U niet in aanmerking komt (OAHI < 15)
- →U meteen met de behandeling wilt starten
- →U de jongste verbonden modellen wilt gebruiken
- →U vaak reist (reis-CPAP)
- →U zelf de regie over uw gezondheid wilt (volledige toegang tot uw gegevens)
Veelgestelde vragen
Mag ik mijn slaapcentrum kiezen?
▾
Ja. U kunt elk erkend slaapcentrum in België kiezen. Kies liefst een centrum in de buurt: u gaat er terug voor de opvolging.
Hoeveel kost de CPAP-overeenkomst?
▾
0,25 € per dag, of 7 tot 8 € per maand, afhankelijk van de lengte van de maand (7 € in februari, 7,75 € in maanden van 31 dagen). Met verhoogde tegemoetkoming is het gratis. Dat bedrag dekt het toestel, het masker, de toebehoren, het onderhoud en de opvolging.
Wat als ik verhuis?
▾
U kunt van centrum veranderen, behalve tijdens de eerste 6 maanden van de behandeling. Verwittig uw huidige centrum voor u ergens anders begint. Doet u dat niet, dan moet u de dagen die het centrum ten onrechte heeft aangerekend misschien zelf betalen. Het nieuwe centrum neemt uw dossier over en regelt de aanvraag bij het ziekenfonds.
Wat als mijn verlenging te laat komt?
▾
Wordt de terugbetaling 3 maanden of langer onderbroken, bijvoorbeeld omdat de aanvraag tot verlenging te laat vertrok, dan begint u opnieuw met een eerste akkoord van 3 maanden. Duurt de onderbreking langer dan een jaar, dan moet de diagnostische PSG opnieuw als ze meer dan 2 jaar oud is. Hou de einddatum van uw akkoord dus goed in het oog.
Mag ik op reis met mijn CPAP van de overeenkomst?
▾
Ja. Uw slaapapneu neemt geen vakantie. Moderne toestellen zijn compact, en sommige hebben een reismodus zonder bevochtiger. Vraag uw centrum een attest voor de controles op de luchthaven.
Mijn centrum rekent toebehoren aan. Is dat normaal?
▾
Nee. De overeenkomst verbiedt het centrum om een supplement te vragen voor het materiaal en de opvolging. Er is één uitzondering: een herstelling of vervanging door verlies, verkeerd gebruik of gebrekkig onderhoud. Is uw masker versleten of lekt het, meld het dan: het centrum moet het vervangen.
Wat is het verschil tussen CPAP en auto-CPAP?
▾
Een CPAP (nCPAP) geeft een vaste druk, de hele nacht dezelfde (bv. 10 cmH₂O). Een auto-CPAP (APAP) past de druk vanzelf aan uw noden aan (bv. tussen 6 en 14 cmH₂O). Een auto-CPAP is meestal comfortabeler en wordt vandaag vaker voorgeschreven.
Wordt mijn huisarts op de hoogte gebracht?
▾
Ja, dat is een verplichting van de overeenkomst: de arts van het centrum informeert uw huisarts bij het begin van de behandeling, en daarna minstens één keer per jaar.
Is CPAP een definitieve behandeling?
▾
Slaapapneu is meestal chronisch, en CPAP is vaak een behandeling voor lange tijd. U kunt ermee stoppen als uw slaapapneu verdwijnt (veel gewichtsverlies, een geslaagde operatie…), na een nieuwe controle-PSG.
Mijn toestel valt uit. Wat nu?
▾
Neem contact op met uw centrum: herstelling en vervanging zijn inbegrepen in de overeenkomst. De tekst legt geen termijn vast. Vraag dus bij de start hoe het centrum het regelt bij een defect (welk nummer u belt, een leentoestel).
Is de CPAP van de overeenkomst mijn eigendom?
▾
Nee. Het erkende slaapcentrum stelt het toestel ter beschikking, maar het wordt nooit uw eigendom. Wilt u een eigen toestel, dan kunt u er een kopen buiten de overeenkomst.
Officiële bronnen
- RIZIV, “Slaapapneusyndroom: tegemoetkoming in de kosten van een thuisbehandeling met een nCPAP-toestel, met een auto-CPAP-toestel of met een mandibulair repositieapparaat”, pagina geraadpleegd in november 2026
- Overeenkomst aangaande de diagnose en de behandeling van het slaapapneusyndroom, tussen het RIZIV en de slaapcentra, van kracht sinds 1 januari 2018 (artikelen 4, 10, 14, 15 en 17)
- RIZIV, omzendbrief aan de verzekeringsinstellingen over de tarieven van de revalidatieovereenkomsten vanaf 1 februari 2025 (forfaits van overeenkomst 7.85, niet geïndexeerd)
- Vijfde wijzigingsclausule bij de overeenkomst, van kracht in 2017 (invoering van het criterium OAHI ≥ 15)
Laatst gecontroleerd: oktober 2026, op de geldende teksten van het RIZIV. Bij twijfel raadpleegt u de officiële documenten van het RIZIV of vraagt u het aan uw erkend slaapcentrum.
Een erkend slaapcentrum vinden
De CPAP-overeenkomst loopt altijd via een slaapcentrum dat door het RIZIV erkend is. Op onze kaart van de centra in België vindt u het centrum dat het dichtst bij u ligt.
